Friday, August 21, 2026

Cumhuriyet gazetesi - Özdemir İnce - 21 Ağustos 2026 - YENİ parti ve üniter devlet

 

Özdemir İnce
Son Köşe Yazıları

YENİ Parti ve üniter devlet

21.08.2026 04:00
Güncellenme:

YENİ Partili Sezgin Tanrıkulu 1 Ağustos 2026 günü Diyarbakır’da yaptığı basın toplantısında, partinin Lozan Antlaşması’nın yıldönümünde kurulması ile ilgili olarak “O güne denk gelmiş olmasının Kürtlerin göz ardı edileceği konusunda bir alınganlığı ben doğru bulmuyorum” demiş.

Konuşmanın bu yazıyı ilgilendiren yerlerini basından aktararak bilginize sunuyorum:

YENİ PARTİ NEDEN LOZAN’IN YILDÖNÜMÜNDE KURULMUŞ? 

Açıklamasının ardından Tanrıkulu gazetecelerin sorularını yanıtladı. Partinin Lozan Antlaşması’nın yıldönümünde kurulması sorusuna yanıt veren Tanrıkulu, “Bu benim şahsi görüşüm. Yani arkadaşlarımızın bu kadar çok hassasiyet, alınganlık göstermelerine gerek yok. O güne denk gelmiş olmasının Kürtlerin göz ardı edileceği konusunda bir alınganlığı ben doğru bulmuyorum. Sonuçta Lozan konusunda çok farklı görüşler vardır. Bugün bu müzakereleri yürüten Kürt siyasi hareketi de meselenin Lozan olmadığını Lozan’dan sonraki uygulamalar olduğunu ifade etmektedir” dedi.

‘KÜRT MESELESİNİN 3 AYAĞI VAR’

YENİ Parti’nin Kürt meselesine bakış açısının sorulması üzerine Sezgin Tanrıkulu şunları söyledi: “Bir eşit yurttaşlık meselesi, iki ana dil meselesi, üç yerel yönetimler meselesi. Bu üç meseleye de sonuçta bir bakış açısı sunan bir parti programı var. Bunun bilinmesini isterim. Bazılarına eksik gelebilir, bazılarına fazla gelebilir. Neden bunlar var diye eleştiri geliyor. Dolayısıyla yani bu üç temel konusunda bir yaklaşımı parti programıyla ortaya koyan bir yaklaşımı ortaya koyduk.”

***

Sezgin Tanrıkulu bir YENİ Parti milletvekili ve YENİ Parti yandaşlarıyla konuşmakta. YENI Parti yandaşları partilerinin Lozan Antlaşması’nın imzalandığı gün kurulmasından neden tedirgin olsunlar? “Bugün bu müzakereleri yürüten Kürt siyasi hareketi de meselenin Lozan olmadığını Lozan’dan sonraki uygulamalar olduğunu ifade etmektedir” demesi de çok ilginç. Anlaşıldığına göre Kürtçüler, Cumhuriyetin Kürt kökenli vatandaşlarına “eşit vatandaş” muamelesi yapmasından hoşnut değilmiş, ayrıcalık istiyormuş.

YENİ Parti milletvekili Sezgin Tanrıkulu sonunda itraf gibi konuşuyor: “Bir eşit yurttaşlık meselesi, iki ana dil meselesi, üç yerel yönetimler meselesi. Bu üç meseleye de sonuçta bir bakış açısı sunan bir parti programı var. Bunun bilinmesini isterim. Bazılarına eksik gelebilir, bazılarına fazla gelebilir. Neden bunlar var diye eleştiri geliyor. Dolayısıyla yani bu üç temel konusunda bir yaklaşımı parti programıyla ortaya koyan bir yaklaşımı ortaya koyduk.”

Sezgin Tanrıkulu’nun Kürtçü militanlardan farkı yok: Üç temel sorundan söz ediyor: “Eşit yurttaşlık; anadil, yerel yönetimler.” Bu konuda 13 Kasım 2012 günlü Hürriyet gazetesinde şunları yazmışım: [Oral Demiray 05.10.2012 tarihli Taraf gazetesinde “Her etnik topluluk kendi dilinde eğitim hakkına sahiptir...” diye yazıyor. Hukuksal hiçbir dayanağı olmayan, duygusal yatırım cümleleri. Anadilde eğitim-öğretim hakkı devletler hukukuyla, uluslararası hukukla ilgili bir durum. Anadilde eğitim-öğretim egemen devlete ait bir haktır. Taraf gazetesi yazıcısının ileri sürdüğü “Her etnik topluluk kendi dilinde eğitim hakkına sahiptir” iddiasının geçerli olduğu hiçbir Avrupa Birliği ülkesi yoktur. Üniter bir devlet olan Fransa’da eğitim-öğretim sadece Fransızca yapılır. Belçika’da Fransızca ve Flamanca yapılır. Çünkü Belçika, özel konumlu Brüksel dışında, iki bölgeli (Valonya ve Flamanya) bir federal devlettir. Kürtçenin eğitim-öğretim dili olması için Türkiye’de en azından bir “Türk&Kürt federasyonu” kurulması gerekir. “Efendim, böyle bir federasyona ne gerek var böyle de Kürtçe anadilde eğitimöğretim yapılabilir” diyen varsa...]

Sezgin Tanrıkulu’nun YENİ Parti’yi de bağlayacak bir cehalette debelenmesi çok şaşırtıcı. Önce kendisini biraz eğitelim:

Üniter devlet, tek bir siyasi ve hukuki gücün bulunduğu, yetkilerin merkezi bir hükümette toplandığı devlet biçimidir. Bu sistemde ülke, millet ve egemenlik bölünmez bir bütündür.

VE TÜRKİYE CUMHURİYETİ BİR ÜNİTER DEVLETTİR.

Üniter devletin temel özellikleri:

Teklik ilkesi: Ülke, millet ve egemenlik unsurları tektir. Yasama, yürütme ve yargı yetkileri merkezi organlardadır.

Merkezi idare: Ülke genelinde geçerli olan kurallar ve yasalar tektir. Yerel yönetimler olsa bile yetkileri merkezi yönetim tarafından belirlenir.

Bölünmezlik: Topraklar üzerinde ayrı bir siyasi otorite veya özerk yönetim hakkı bulunmaz.

Anayasal dayanak: Anayasanın 3. maddesinde “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür” denmektedir.

***

Avrupa Birliği’nin “Türkiye İçin Katılım Ortaklığı” metnini devlet de hükümet de vatandaş hazretleri de çok iyi anlamak zorundadır. Ne diyor söz konusu belge?

“Kültürel çeşitliliğin sağlanması ve kökenlerine bakılmaksızın tüm vatandaşların kültürel haklarının güvence altına alınması. Bu hakların kullanılmasını engelleyen her türlü yasal hüküm -eğitim alanındakiler de dahil olmak üzere- kaldırılmalıdır.” (“Ensure cultural diversity and guarantee cultural rights for all citizens irrespective of their origin. Any legal provisions preventing the enjoyment of these rights should be abolished, including in field of education.”)

Toy YENİ Parti’ye bir önerim var: Yukarıdaki siyah renkle yazılı bölümü bir kâğıda bastırsın ve milletvekillerine dağıtsın, hiç olmazsa Sezgin Tanrıkulu gibi mahcup (!) olmazlar!

No comments:

Post a Comment