Yazar: Murat Yetkin / 19 Haziran 2026, Cuma - Pervin Buldan: 5 günlük işi var. Yasayı Meclis tatile girmeden çıkaralım

 

Pervin Buldan: 5 günlük işi var. Yasayı Meclis tatile girmeden çıkaralım

Yazar: Murat Yetkin /  19 Haziran 2026, Cuma /  Oda: Siyaset

TBMM Başkanvekili ve DEM Parti İmralı heyeti üyesi Pervin 

Buldan: Çerçeve yasanın Meclis’te 5 günlük işi var; tatile girmeden 

yasanın çıkması süreci hızlandırır.

TBMM Başkanvekili ve DEM Parti İmralı heyeti üyesi Pervin Buldan, Terörsüz Türkiye sürecinin aksamaması niçin çerçeve yasanın Meclis tatile girmeden çıkması gerektiğini söyledi. YetkinReport’un sorularının yanıtlarken sürecin “Zamana yayıldıkça risklerinin arttığını” vurgulayan Buldan, “İstenirse en fazla beş günlük işi var. Yasa çıkarsa yol haritası da belirlenir, süreç çok hızlanır,” dedi.
CHP’deki mutlak butlan süreci gündemini kaplıyor. ABD ve İsrail’in İran savaşından sonra CHP mutlak butlan süreci de Terörsüz Türkiye sürecinin ikinci plana düşmesine neden oldu. Buna rağmen son haftalarda sessiz de olsa, henüz sonuçları ortaya çıkmasa da bir hareketlenme gözleniyor.

Terörsüz Türkiye trafiği

Bu hareketlenme Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın 20 Mayıs’taki AK Parti grubunda “Hayırlı işlerde çabuk olunmalı” demesiyle başladı.
Bunu, Buldan ve Mithat Sancar’dan oluşan DEM heyetinin 24 Mayıs’ta İmralı’da PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşmesi izledi.
Erdoğan 9 Haziran’da Milli Güvenlik Konferansı’nda süreci “devlet vizyonu” olarak sahiplendi.
Bu arada DEM Parti ve AK Parti arasında kamuoyuna pek yansımayan temaslar oldu; bu temaslar “kod yasa” ya da “çerçeve yasa” denilen süreci yasalaştırma girişimi çerçevesinde yapıldı.
Buldan ve Sancar 16 Haziran’da TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’la görüştüler.
O arada sürpriz bir gelişme oldu. CHP Diyarbakır Milletvekili ve TBMM terörsüz Türkiye Komisyonu üyesi Sezgin Tanrıkulu, 17 Haziran’da MHP lideri Devlet Bahçeli’yi ziyaret etti. Hemen arkasından da TBMM Başkanı Kurtulmuş’la görüştü. Bu görüşmeler CHP Grup Başkanı Özgür Özel’in bilgisi içinde yapıldı. Kurtulmuş, bu görüşmelerden sonra, 18 Haziran’da Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kabul edildi.
Terörsüz Türkiye konusu 18 Haziran’daki Millî Güvenlik Kurulu’nda öncelikli madde olarak yer aldı.

Buldan: 5 günlük iş

Buldan ile süreçte gelinen noktayı konuştuk. Sorularıma verdiği yanıtlar şöyle:
– TBMM Başkanı Kurtulmuş’la Terörsüz Türkiye sürecini konuştunuz. İlerleme var mı?
– Evet, süreci ve Meclis tatile girmeden çerçeve yasanın çıkmasının süreci hızlandıracağını, Türkiye’ye fayda sağlayacağını konuştuk. Kendisi de aynı kanıda olduğunu ifade etti. Henüz somut bir sonuç olmasa da temaslarımız sürüyor. Ben iyimserim.
– Geçtiğimiz yıl Terörsüz Türkiye Komisyonu üyeleri Meclis tatili sırasında da çalışmıştı? Ona benzer bir çözüm mü önerdiniz?
– Bu defa daha kolay olabilir. Zaten 7-8 maddelik bir çerçeve yasadan söz ediyoruz. İki gün komisyon çalışması olsa, Genel Kurul’a inişiyle, istenirse en fazla 5 günde bitecek bir çalışma olur. Meclis tatile girmeden, ya da birkaç gün gecikmeyle girmesi hâlinde yasayı çıkartabiliriz. Gerçi Meclis kapandıktan sonra, gerekirse olağanüstü toplantıya da çağrılabilir, ama biz kapanmadan çıkmasının daha pozitif etki yapacağını düşünüyoruz. İmralı’daki görüşmelerimizden de bu izlenimi aldık. Çünkü süreç zamana yayıldıkça riskler artıyor.

“Riskler artabilir”

– Ne gibi risklerden söz ediyorsunuz?
– Ortadoğu’da savaş ortamı devam ediyor. ABD ve İsrail’in İran’la savaşında anlaşma sağlandı deniyor ama ne olacağı belli değil. Sonra, Türkiye içinde de süreci baltalamak isteyenler var, sabotajlar olabilir.
– Kandil tarafında süreci istemeyenler yok mu?
– PKK kendisini feshetme sürecinde, biliyorsunuz, silah bırakmaya da başladı. PKK yetkilileri “Sayın Öcalan’a bağlı” olduklarını, baş müzakereciliğini kabul ettiklerini açıkladılar. Şu anda oradan bir sorun çıkacağını sanmıyorum. Ancak silah bırakma sürecinin ilerlemesini görmek için yasanın çıkması, ona göre yol haritasının belirlenmesi, kimlerin nasıl, ne zaman geleceğinin belirlenmesi gerekiyor.
O nedenle yasanın Meclis tatile girmeden çıkmasını önemsiyoruz.
– DEM açıklamalarında CHP’deki mutlak butlan sürecinin Terörsüz Türkiye sürecini geciktirmesi endişesi dile getiriliyor. Sizin bu konudaki bakışınız nedir?
– CHP açısından üzücü bir durum. Şu an itibarıyla CHP’de bölünmüşlük olsa da ben her iki tarafın da olumlu bakacağını düşünüyorum; böyle yaklaştıklarını biliyorum.

Bu Türkiye’nin geleceği, hepimizin, çocuklarımızın geleceği meselesi.az

Cumhuriyet gazetesi 16 Kasım 1960 (Bidokuzyüzaltmış) -Yunus Nadi Armağanı - 27 Mayıs'ın manasını anlatın - Önder Özar'ın yarışmaya katılan makalesi

 Cumhuriyet gazetesi 16 Kasım1960

Yunus Nadi armağanı -27 Mayıs'ın manasını anlatın

27 Mayıs Devrimi

Yazan : Önder Özar

1876 den beri siyasal tarihimizde iktidarı sınırlayıcı birtakım tedbirlere başvurulmak istendiği görülmektedir. Şüphesiz, o tarihten bu yana köklü bir rejim değişikliği olmuştur. Otokratik bir idareden, Cumhuriyet idaresine geçilmiş, halkın genel oy yaşı ile kendini yönetecekleri bizzat seçmesi sağlanmıştır. Fakat, siyasal iktidara bir gem vurmak, onu sınırlamak lüzumu her zaman duyulmuştur. Ne garip tecellidir ki, rejim ne olursa olsun, siyasal iktidar er geç bir soysuzlaşmaya doğru bir eğilim göstermiştir. Bunda iktidarın siyasal mahiyeti, yıpratıcılığı rol oynamışsa da, uygulanan rejimin geniş halk kitlelerine mal edilme imkanları ve imkansızlıkları da büyük ölçüde müessir olmuştur.

Atatürk'ün bütün iyi niyetine rağmen, başarısızlığa uğrayan çok partili siyasi hayat denemesine, 1945' de yeniden girişilmiştir. Yeni doğan parti 1950'de ezici bir çoğunlukla senelerin yıprattığı "şeflik" idaresini devralmıştır. Fakat, büyük ümitlerle iktidara gelen yeni idare de  dört-beş yıl sonra soysuzlaşma eğilimi göstermiş ve süratle antidemokratik ve totaliter bir mahiyet almaya başlamıştır. Aydın tabakanın güvenini kaybeden bu idare, iktidarda tutunabilmek için gericiliğe taviz vermiş, Atatürk devrimlerini ihmal ve Kemalizm prensiplerini de ihlal etmiştir.Fakat son 1957 seçimlerinde gene iktidarda kalmaya muvaffak olmuştur. Burada bir an durmak isteriz. Her ne kadar bu seçimlerde hile yapıldığı bugün anlaşılmışsa da, şu sorunun nedenlerini araştırmak gerekliliğine inanıyoruz.

1957 seçimlerinde iktidar partisi halkın oyu ile neden iktidardan uzaklaştırılmadı? Bu sorunun cevabı Türk toplumunun çözülmesi gereken ana meselelerine dayanmaktadır. Türk toplumu içinde çağdaş uygarlıktan ve demokrasi gereklerinden haberli olanların oranı azdır. Türk toplumunun çoğunluğu sunI bir iktisadi kalkınma ve enflasyonist bir para siyasetine kanmış veya hiç olmazsa verilen oylarla durum bu şekilde tecelli etmiştir. Gelinen noktada, kısa süre içinde yapılacak seçim sonucu iktidar bir siyasal partiye veya koalisyona teslim edilecektir.

 

Demek oluyor ki, 27 Mayıs'a kadar fırtınalı ve dalgalı bir havada seyreden geminin rotası esas itibariyle köklü bir değişikliğe uğramayacaktır. Devrimin takdir ve hayret uyandıran tarafı da bizce budur. Devrim, bir rejim değişikliği meydana getirmek için yapılmamıştır. Demokratik rejimde ısrar ediyoruz. Batı dünyasının ilgisini çeken Ak devrimi diğer devrimlerden ayıran husus da bu olsa gerek.

Demokrasi rejimi kendi ile birlikte birtakım müesseseleri de getirir. Demokrasinin benimsenmesi bir bakıma, bu müesseselerin toplumda yerleşmesine, toplumun yapısına intibak etmesine bağlıdır. Bunlara kısaca demokratik murakabe ve hür fikir müesseseleri deniyor. Meclisteki muhalefetin de müessir olması demokrasinin en gerekli şartı . Düşük iktidar sakat ve yanlış bir demokrasi anlayışı ve görüşüne sahipti, kontrolden kaçtı ve onu bertaraf etmeye çalıştı. Gelecek iktidar kontrolsüz demokrasi olamayacağını müdrik olsa bile, meclis içinde ve dışında kuvvetli ve müessir bir muhalefet olmadan arzulanan rejimin gerçekleşeceğini sanmıyoruz. İşin sadece iyi niyetle yürüyemeyeceği ortaya çıkmıştır. Sadece mükemmel bir Anayasa da her şeyi halletmez. Bunu yeni Anayasayı hazırlayan profesörler derslerinde söylemişlerdir.

Türk toplumunun vereceği sınavın başarılı olması, yeni teşkil edecek meclis veya meclislere, seçmenler heyetinin hem  sayıca hem kalitece müessir ve kuvvetli bir muhalefet göndermesine bağlıdır. Kanaatimizce, bunu sağlamak için de dürüst ve siyasi ahlak sahibi kişilerin memleketin siyasal gidişinde yeni bir buhrana yer vermemek üzere, birleşip kuvvetlibir siyasi teşekkül meydana getirmeleri gerekmektedir.

Soysuzlaşmış bir grubu memleket yönetiminden uzaklaştırmakla gönülleri ferahlatan Ak devrim yeni bir devir açmıştır. Bu başlangıç noktasından hareketle yapılacak işlerin kolay olmadığı da anlaşılmıştır. 27 Mayıs 1960'da Türk ordusu, Içtüzüğün ilgili maddesi ile kendine yüklenilen ödevi yerine getirmiş, gerçekleri görmeyen ve parti mücadelesi adı altında milli birlik ve bütünlüğü tehlikeye sokan on senelik bir iktidarı yıkmıştır. Şüphesiz , Türk ordusu bu ihtilali şartlar elverişli olmasaydı, başaramazdı. Sivil halk orduyu desteklemiştir. Fakat basının uyarması ile başlayan hoşnutsuzluğu daha elle tutulur bir hale getiren gençlik olmuştur. Gençlik, Atatürk'ün kendine emanet ettiği devrimleri korumak ve ileriye götürülmesini mümkün kılmak için harekete geçmiş ve ayaklanmıştır. Gençliğin bu hareketi aydınlar ve okur yazar şehirliler tarafından desteklenmiştir. Fakat, öte yanda, merkez şehirlerden uzakta bulunan geniş halk kitleleri bu hareketten haberdar olmamış, bir kısmı da haberdar olduğu halde herhangi bir tepki göstermemiş ve hatta partizan bir kitle de gençliğin bu  hareketini takbih derecesine kadar gitmiştir.

Bizler, bunları devrimden önce düşünüyor ve o sırada yapılacak bir seçimin dahi o günkü idare aleyhine sonuç vereceğine kolayca inanmıyorduk. Ak devrim olmuş ve siyasal tarihimizde yeni bir sayfa açılmıştır. Fakat, devrimin tabii bir sonucu olarak, düşük iktidarın dayandığı parti ortadan kalkmıştır. Bu nokta üzerinde de bir an durmak istiyoruz. Kuvvetli bir siyasal teşekkülün bu şekilde son buluşu siyaset tarihimiz bakımından hazin değil midir? Türkiye'nin 1946'da giriştiği deneme bu şekilde tam bir fiyasko ile sonuçlanmış olmuyor mu?  Bu duruma bakıp da biz de çok partili siyasal sistemin yürüyemeyeceği sonucuna mı varmak lazım?   Bu kadar kötümser olmak istemiyoruz. Fakat bize bunu düşündüren birtakım sebepler var. İlk planda bugün, dünkü ana muhalefet partisinden başka, gerçekten kuvvetli ve büyük bir siyasal teşekkül vardır, denilemez. Ancak, 15 yıllık bir denemenin tamamen boşa gittiğini söylemek ne dereceye kadar doğru olur? Türk toplumunun 15 senelik süre içinde demokrasi sınavını başarılı bir şekilde verdiği iddia edilemeyeceği gibi, sınıfta kaldığı da söylenemez. Konulacak en yerinde teşhisin ikmale kalma olacağını sanıyoruz. Türk toplumu içinde bulunduğu intikal devresinde bu ikmal sınavını başarılı bir şekilde vermek için hazırlanmalıdır. Görünüşte fiyasko ile sona eren denemeden yüz akı ile çıkmamız buna bağlıdır. İki ana siyasal parti arasındaki temsil dengesizliği yeni hazırlanan ve primli bir nisbi temsil esasına yer vereceğini sandığımız seçim kanunu ile kısmen giderilecektir. 27 Mayıs 1950 den sonra geçerli bir süre için  idareyi eline alan Milli Birlik Komitesi, demokrasi  prensiplerine bağlılığını ilan etmiştir. Bu demektir ki, ülkenin kaderi dün olduğu gibi yarın da seçimle tayin edilecek.

Atatürk devrimlerini eski haline getirmek ve ülkenin yapısına uygun  bir şekilde ana davaları halletmek gerekiyor. Ancak Türk toplumunu sosyal yapısı dağınık iskan bölgelerinden ve buralarda yaşayan çoğu cahil ve çağdaş uygarlıktan uzak kimselerden meydana geldiğine göre, dikkatli ve planlı hareket etmek lüzumu ortaya çıkıyor. Sosyal ve iktisadi kalkınmanın eğitim, sağlık gibi temel davalarının halledilmesinin, ülkenin siyasal geleceği ile ilgili olduğu anlaşılıyor. Ancak toplum yapısında bir zorlama yapılması pek müspet bir sonuç vermez.Güdümlü bir yönetimin arzuladığımız demokratik rejimle bağdaştırılması kolay değildir.

Kısaca temas ettiğimiz bu meseleler bize 27 Mayıs devriminin  ileriye götürülmesinin  pek de kolay olmadığını gösteriyor. Fakat, Türk toplumunun 15 yıllık denemesinden faydalandığına ve önümüzdeki sınavları başarı ile vereceğine inanıyor ve ona güveniyoruz.

Önder Özar'ın notu : 23 yaşında bir Üniversite (SBF) öğrencisinin kaleme aldığı bu yazının arşivden çıkarılmasını sağlayan SBF sınıf arkadaşım Prof. Dr. Emre Kongar'a, ve yazının ANA kültür sanat dergisinin Mayıs -Haziran 2026 sayısında  yayınlanması isteğimi olumlu karşılayan anılan derginin imtiyaz sahibi ve sorumlu yazı işleri müdürü Şaheste Günday'a teşekkürlerimi sunuyorum.                   

Yetkin Report - Yazar: Ahmet Erdi Öztürk / 19 Haziran 2026, Cuma - Türkiye’nin Jeopolitik Primi ve Güven Açığı

 

Türkiye’nin Jeopolitik Primi ve Güven Açığı

Yazar: Ahmet Erdi Öztürk /  19 Haziran 2026, Cuma /  Oda: Siyaset

Ankara’nın NATO Zirvesi’ne hazırlandığı, ABD-İran mutabakatına

 dijital imzaların atıldığı, G7 Zirvesi’nin Fransa’da toplandığı sırada

 Dışişleri Bakanı Fidan, Kazan’daki ASEAN Zirvesi’nde Rusya 

Cumhurbaşkanı Putin ve heyetiyle görüşüyordu. Jeopolitik konum

 önemli ama kalıcı olmayabilir. 

Soldan sağa, Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Putin, Putin’in Dış 

Politika Danışmanı Uşakov, Fidan, Türkiye’nin Moskova 

Büyükelçisi Bilgiç. (Foto: X/Dışişleri)

Türkiye son dönemde uluslararası siyasetin birden fazla kriz hattında yeniden görünür hale geldi. Avrupa Parlamentosu’nun çok negatif Türkiye raporu, Ankara’nın demokrasi, hukuk devleti, yargı bağımsızlığı ve muhalefet üzerindeki baskılar nedeniyle Avrupa ile ilişkilerinde ciddi bir normatif maliyet taşıdığını bir kez daha gösterdi. Aynı dönemde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın G7 zirvesi sırasında Rusya’da temaslarda bulunması, Türkiye’nin Batı güvenlik mimarisi içinde yer alırken Moskova ile doğrudan konuşabilen az sayıdaki NATO aktöründen biri olduğunu yeniden hatırlattı. Bulgaristan’daki Karadeniz, NATO ve enerji güvenliği temasları da Türkiye’nin Avrupa güvenliği açısından hâlâ merkezî bir konuma sahip olduğunu ortaya koydu.

Bu tablo Türkiye’nin güncel jeopolitik önemini açıkça gösteriyor. Ancak aynı zamanda ciddi bir paradoksu da beraberinde getiriyor. Türkiye, Karadeniz, Suriye, enerji koridorları, Rusya ve Ortadoğu dosyalarında vazgeçilmez bir aktör olarak öne çıkıyor. Fakat içerideki demokratik gerileme, kurumsal zayıflama, yargının siyasallaşması ve Batı ile büyüyen güven sorunu bu jeopolitik değeri daha kırılgan hale getiriyor.

Başka bir ifadeyle Türkiye bugün önemli, görünür ve gerekli bir aktör; fakat bu onun otomatik olarak güvenilir, öngörülebilir ve kalıcı biçimde etkili bir ortak olduğu anlamına gelmiyor.

Denge Siyasetinin Getirisi ve Sınırı

Fidan’ın, ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un başka “orta güçleri” davet etse de Türkiye’yi davet etmediği G7 zirvesi sırasında Rusya ile görüşmeler yapması sembolik açıdan oldukça önemliydi. G7’nin ana gündemlerinden biri Ukrayna savaşı, Rusya’ya yönelik baskı, yaptırımlar ve enerji güvenliği iken, Türkiye’nin Moskova ile doğrudan temas kurması, Ankara’nın klasik bir Batı müttefiki gibi davranmadığını gösterdi. Fakat bu durum basitçe bir “eksen kayması” olarak okunmamalı. Daha doğru okuma, Türkiye’nin uzun süredir sürdürdüğü çok yönlü dengeleme siyasetinin güncel bir yansıması olarak görülmeli.

Türkiye Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü destekliyor, NATO üyesi olarak Karadeniz’deki güvenlik risklerini doğrudan hissediyor ve Avrupa güvenlik mimarisinin parçası olmayı sürdürüyor. Aynı zamanda Rusya ile enerji, ticaret, turizm, Suriye, Kafkasya ve Karadeniz güvenliği üzerinden koparılamayacak ilişkilere sahip. Bu nedenle Ankara’nın Moskova ile konuşabilmesi Batı açısından zaman zaman rahatsızlık yaratsa da tamamen dışlanabilecek bir davranış değil. Savaşın uzadığı, diplomatik kanalların zayıfladığı ve Karadeniz’in askerî risklerle dolduğu bir ortamda Türkiye’nin Rusya ile konuşabilmesi belirli bir stratejik işlev üretiyor.

Ancak bu işlevin sınırları var. Türkiye’nin Rusya ile konuşabilmesi ona diplomatik değer kazandırabilir; fakat aynı anda Batı’da Ankara’ya yönelik güven sorununu derinleştirebilir. Dahası, Türkiye bugün NATO’nun doğu ve güneydoğu kanatlarının kesiştiği yeni bir güvenlik hattında kritik bir aktör olarak görülüyor. Bu durum Ankara’nın önemini artırıyor fakat Avrupa ile ilişkilerdeki demokratik sorunları ortadan kaldırmıyor. Tam tersine, Türkiye ne kadar vazgeçilmez hale gelirse, yurt içindeki siyasal düzen de o kadar fazla uluslararası tartışmanın konusu oluyor.

Merkezde Olmadan Etkili Olmak

Türkiye’nin benzer bir rolü Ortadoğu ve enerji güvenliği alanlarında da görülüyor. Ankara Suriye’de hâlâ sahada olan, sınır güvenliği, göç, Kürt meselesi, muhalif gruplar ve bölgesel normalleşme dosyalarında etkili bir aktör. Ancak İran-ABD hattında ortaya çıkan diplomatik yumuşama ihtimali, Hürmüz Boğazı etrafındaki enerji güvenliği tartışmaları ve yeni enerji koridorları arayışı, Türkiye’nin bölgesel enerji mimarisindeki konumunun hem önemli hem de sınırlı olduğunu gösteriyor.

Türkiye Hürmüz’ün doğrudan tarafı değil. Ne Körfez üreticisi ne de Boğaz’ın askerî kontrolünde birincil aktör. Fakat Hürmüz’de yaşanacak her kriz, enerji fiyatları, LNG akışları, Avrupa’nın enerji güvenliği ve alternatif koridor arayışları üzerinden Türkiye’yi dolaylı biçimde etkiliyor. Körfez enerjisinin Hürmüz’e bağımlılığının sorgulanması, Irak-Suriye-Türkiye hattı, Doğu Akdeniz, Güney Kafkasya ve Orta Koridor gibi başlıkları yeniden gündeme taşıyor. Türkiye bu süreçlerin tam merkezinde yer almayabilir, ancak çevresinde şekillenen enerji ve güvenlik mimarisinin dışında da kalmıyor.

Burada önemli olan nokta şu: Türkiye’nin dış politika kapasitesi artık yalnızca askerî güç, coğrafya ya da diplomatik çeviklikle ölçülemez. Ankara’nın etkisi, farklı kriz alanları arasındaki bağlantısallıktan besleniyor. Suriye’deki pozisyonu göç ve güvenlik üzerinden Avrupa’yı ilgilendiriyor. Karadeniz’deki rolü NATO’yu ve Rusya’yı doğrudan etkiliyor. Enerji koridorlarındaki yeri Avrupa’nın arz güvenliğiyle ilişkileniyor. Rusya ile ilişkiler hem Ukrayna savaşını hem de Batı ittifakını ilgilendiriyor. Bu bağlantısallık Türkiye’ye manevra alanı açıyor, ancak kuşkusuz aynı zamanda onu daha kırılgan bir aktöre dönüştürüyor.

Jeopolitik Önem Kalıcı Güç Değildir

Türkiye’nin bugünkü jeopolitik görünürlüğü önemli, fakat bu görünürlük kalıcı, garantili ya da tek başına yeterli değil. Uluslararası sistemin geçişken yapısı, bugün avantaj üreten bir pozisyonun yarın maliyete dönüşebileceğini gösteriyor. Rusya ile konuşabilmek bugün diplomatik değer yaratabilir, ancak Batı ile güven sorununu derinleştirebilir. Suriye’de sahada olmak pazarlık gücü sağlayabilir, ancak uzun vadeli güvenlik yükü üretebilir. Enerji koridorlarının kesişiminde bulunmak stratejik önem yaratabilir ama alternatif güzergâhlar, yeni teknolojiler ve bölgesel normalleşmeler bu önemi zamanla azaltabilir.

Bu nedenle Türkiye’nin yalnızca coğrafyasına, krizlerdeki vazgeçilmezliğine ve jeopolitik konumuna güvenmesi riskli. Jeopolitik önem, kurumsal kapasite, ekonomik istikrar, diplomatik öngörülebilirlik ve demokratik meşruiyetle desteklenmediğinde kırılgan bir avantaja dönüşür. Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye’ye yönelik eleştirileri tam da bu noktada anlam kazanıyor. Batılı aktörler Türkiye’ye ihtiyaç duyabilir ama ne yazık ki bu ihtiyaç Ankara’ya duyulan güvenin arttığı anlamına gelmez.

Foreign Policy’s Situation Report - June 18, 2026 - By John Haltiwanger and Rishi Iyengar - The White House deploys its No. 2 official to sell the Iran deal, Ukraine makes black rain fall on Moscow, and the Pentagon returns a combatant command to its old name.

 

JUNE 18, 2026  |  VIEW IN BROWSER  |  DOWNLOAD THE APP

With support from the Pandemic Fund By John Haltiwanger and Rishi Iyengar Welcome back to Foreign Policy’s Situation Report, where John is still recovering from his journey to Kansas City to watch Argentina play Algeria—which involved walking along the highway and being interviewed by the local news about it. It was almost as tedious as getting tickets for said game, which you may have read about in his essay last week. (He did witness a Lionel Messi hat trick, however, so he isn’t that mad.) Alright, here’s what’s on tap for the day: The White House deploys its No. 2 official to sell the Iran deal, Ukraine makes black rain fall on Moscow, and the Pentagon returns a combatant command to its old name. Have feedback? Hit reply to let us know your thoughts. The Vance Peace Deal U.S. Vice President J.D. Vance takes questions during a news conference at the White House on June 18.Andrew Harnik/Getty Images U.S. Vice President J.D. Vance has become the face of the interim U.S.-Iran peace deal for the Trump administration, and he is set to serve as Washington’s lead negotiator in upcoming nuclear talks. At a press conference on Thursday, Vance sought to answer some of the biggest questions surrounding the memorandum of understanding (MOU) and what happens next. Vance portrayed the MOU as a “win-win” for the United States, pushing back on skeptics who see it as a capitulation to Tehran and a weaker agreement than the Obama-era nuclear deal (known as the Joint Comprehensive Plan of Action, or JCPOA) that U.S. President Donald Trump withdrew from in 2018. The MOU offers significant financial benefits to Iran, opening the door for immediate oil sales and some sanctions relief as well as eventual access to reconstruction funds. But Vance said that much of this is dependent on Iran complying with the agreement and changing its behavior. “If they don’t perform … they don’t get any of the benefits of the bargain,” Vance said. Still, this is unlikely to appease the deal’s critics, including the Israeli government and some Republicans on Capitol Hill, who feel that the Trump administration has offered too many concessions to Tehran. Here’s a look at some of the most controversial elements of the deal and what Vance had to say about them. The Lebanon dilemma. Iran was insistent on Lebanon’s inclusion in any peace deal and ultimately got its wish. The MOU declares an “immediate and permanent termination of military operations on all fronts, including in Lebanon.” But these are just words on a page as things stand, as Israel and Hezbollah are not parties to the agreement and have continued to exchange fire this week. The situation poses a major challenge to the peace process. As recently as Tuesday, Iran threatened Israel with retaliation over attacks on Hezbollah. When asked about Lebanon on Thursday, Vance said this process is about “regional peace” and that the Trump administration expects that “Hezbollah is not going to be firing rockets and firing drones at the Israelis” and that the “Israelis are not going to be going wild in Lebanon.” Vance said that this a situation that “we’re going to have to manage” through the diplomatic process, but the United States has its work cut out for it. Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu on Thursday vowed to keep troops in southern Lebanon “as long as Israel’s security needs require it.” In a sign of the White House’s growing impatience with Israel on this, Vance warned Israeli officials against criticizing the deal. “If I was in the cabinet of the Israeli government, I might not be attacking the only powerful ally that I have anywhere left in the entire world,” he said. Iran’s missiles. From the onset of the war, the Trump administration repeatedly cited destroying Iran’s missile program as a key goal. The MOU, however, does not address Iran’s missiles. Trump, Vance, and even some of their Republican allies on Capitol Hill are now saying that Iran can keep some of its missiles, arguing that it has a right to self-defense. “You can’t tell a country, whether Israel or Iran, they’re not allowed to have any self-defense,” Vance said on Thursday. This marks a sharp break from years of GOP rhetoric on the threat posed by Iran’s missiles. In fact, a major Republican criticism of the JCPOA was that it did not deal with Iran’s ballistic missile program. But Vance also said that as part of a final deal, the United States expects that Iran will not be able to build the types of missiles that can “broadly threaten the entire world.” Nuclear verification. The MOU states that Iran “reaffirms that it shall not procure or develop nuclear weapons” and sets the stage for further negotiations over the next 60 days on things such as uranium enrichment to ensure this. But there are no guarantees that a final agreement will be reached. And even if a broader deal were completed, it wouldn’t eliminate Iran’s nuclear knowledge. This means that there will need to be verification mechanisms put in place, and there are fair questions to ask about what that could look like. Vance said earlier this week that international inspectors will “absolutely” return to Iran as part of an agreement and that the International Atomic Energy Agency will work with the United States to destroy Iran’s stockpile of highly enriched uranium. The MOU stipulates that “the minimum methodology” to accomplish this would “be downblending on site under the supervision of the IAEA.” But keep in mind that it took years, not months, to negotiate the detailed verification mechanisms in the JCPOA. Vance is now supposed to do the same in just 60 days. Sponsored Preparedness Cannot Wait Until the Next Pandemic The Ebola outbreak is a stark reminder of what’s at stake when preparedness gaps persist. Civil society leaders Kinz Ul Eman, Cindy Kelemi, and Loretta Wong make the urgent case for sustained, smarter investment in pandemic preparedness. Drawing on frontline experience through Pandemic Fund projects, their new piece shows how investments in surveillance, laboratories, frontline health workers, and community engagement help stop outbreaks from becoming crises. Let’s Get Personnel Bill Pulte is expected to take over as acting U.S. director of national intelligence on Friday, after Trump abruptly forced the cancellation of a Senate confirmation hearing for his permanent candidate, Jay Clayton, on Wednesday. Clayton currently serves as the U.S. attorney for the Southern District of New York. Trump said on Truth Social that his nomination would not move forward until Clayton’s replacement, Jamie McDonald, is confirmed as a U.S. attorney. One casualty of this drama has been the renewal of Section 702 of the Foreign Intelligence Surveillance Act (FISA)—a law that allowed U.S. agencies sweeping powers to spy on foreign nationals. Senate Democrats opposed to Pulte refused to vote on FISA until Clayton had been confirmed, and Trump instead opted to let the spying power lapse while also threatening to hold it up further unless Congress makes sweeping changes to the electoral process. On the Button What should be high on your radar, if it isn’t already. Moscow bombed. Ukraine hit the Russian capital on Thursday with one of its biggest drone strikes since the start of the full-scale Russia-Ukraine war in 2022, setting fire to an oil refinery that reportedly made “black rain” fall over the city. “If Ukraine is going to burn, your Moscow will burn too,” Ukrainian President Volodymyr Zelensky said, expressing hope that the attacks would persuade Russia to negotiate. “It is time to end the aggression, time to end this war.” AI anxieties. Aside from Iran, artificial intelligence was the big buzzword at the G-7 summit in Évian, France, this week—particularly the United States’ sudden decision to prevent any foreign nationals from using tech giant Anthropic’s latest artificial intelligence model. Anthropic CEO Dario Amodei addressed G-7 leaders on Wednesday alongside rival executives Sam Altman of OpenAI and Demis Hassabis of Google DeepMind, with all of them reportedly urging the politicians in the room to cooperate on setting AI safety standards. EU officials are also set to meet with Anthropic in San Francisco on Thursday, a European Commission spokesperson confirmed. You can read more on the underlying fight between Anthropic and the Trump administration in Rishi’s latest piece. Hegseth roulette. U.S. Defense Secretary Pete Hegseth has continued his shake-up of the U.S. military’s global posture—both rhetorically and literally. Hegseth announced on Thursday that the Defense Department will review its troops and bases in Europe over the next six months “to ensure that NATO is moving fast and irreversibly toward Europe leading”—a project that he dubbed “NATO 3.0.” The Pentagon also continued its renaming spree under Hegseth, restoring the old name of its Hawaii-based combatant command for troops in the Asia Pacific region. It will now be known as Pacific Command (the name that it was originally established under in 1947) rather than Indo-Pacific Command (the name that Trump changed it to during his first term in 2018). “Restoring the legacy USPACOM designation honors the command’s deep historical roots, fostering a sense of pride and collective spirit among all who serve in the Pacific,” the Pentagon said, adding that the command’s mission and area of responsibility will remain unchanged. The move signals Trump’s desire to tone down both competition with China and cooperation with India, Derek Grossman argues in Foreign Policy. Snapshot Statues of former U.S. President Barack Obama and former first lady Michelle Obama are seen outside the Barack Obama Presidential Center ahead of a dedication ceremony in John Lewis Plaza in Chicago on June 18.Scott Olson/Getty Images Put on Your Radar Tuesday, June 23: The 10th anniversary of the United Kingdom’s Brexit referendum. Thursday, June 25: Poland hosts a Ukraine recovery conference. Quote of the Week “What a rotten deal we made with Iran. We get nothing (except laughter at our stupidity). They get everything, including delay and big cash!” —Trump, in 2013, referring to the JCPOA nuclear deal with Iran signed by Obama. This Week’s Most Read Iran Is a Bigger Defeat Than Vietnam by Paul Musgrave The End of the U.S.-Israel Alliance by Joshua Leifer Everyone Lost the War With Iran by Will Todman

Get the daily email that makes keeping up with global news easy FP World Brief: 24 hours in five minutes Reader favorites Weekly IR analysis from the desk of Stephen M. Walt  I Spy: Hear from the the spies who steal secrets, kill adversaries, and turn agents into double agents Join Insider for a direct line to FP Region-specific insights China Asia & the Pacific Middle East & Africa Europe Americas Analyze the world’s biggest events Watch FP editors and leading experts in conversation on FP Live Explore free FP Events addressing ongoing crises, trends and geopolitical issues Test your knowledge Take our weekly international news quiz  Enjoy FP on-the-go Download our mobile app Interested in podcasts? Check out ours here

New Issue Out Now Ten writers have contributed thought-provoking essays reflecting on the end of the world as we know it. Dive into the end of the trans-Atlantic relationship, neoliberalism, the United Nations, climate politics, and more. READ NOW