Yusuf Kanlı - 14 Nisan 2026 - KKTC'nde dijital sansür

 

Forwarded this email? Subscribe here for more KKTC’de dijital sansür genişliyor Yusuf Kanli Apr 14   READ IN APP   Kuzey Kıbrıs’ta gazeteciler, haber siteleri ve siyasi aktörleri hedef alan hesap kapatma, içerik sildirme ve arşiv yok etme girişimleri, münferit taciz eşiğini aşarak organize bir dijital baskı düzeni kuşkusunu büyüttü. Süreç, artık yalnızca teknik bir siber güvenlik sorunu değil; doğrudan basın özgürlüğü, demokratik rekabet ve kamusal hafıza meselesi olarak tartışılıyor.   Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde son günlerde yoğunlaşan dijital saldırılar, medyaya dönük baskının biçim değiştirdiğini gösteriyor. Daha önce dava tehdidi, siyasi baskı veya ekonomik yaptırımlarla ilerleyen sindirme yöntemleri, artık sosyal medya hesaplarının askıya alınması, sayfa arşivlerinin silinmesi ve yayınların kesintiye uğratılması gibi daha görünmez ama daha etkili araçlarla uygulanıyor. Çok sayıda gazeteci, medya kuruluşu ve kamuoyunda tanınmış ismin aynı anda hedef alınması, sürecin tesadüfi değil, koordineli bir müdahale olduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor. Saldirilarin yeni doğasi: Arşiv silme ve erişimi kesme Basın çevrelerinden gelen bilgiler, saldırıların yalnızca sosyal medya hesaplarını kapatmakla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor. Haber sitelerine erişimin engellenmesi, canlı yayınların kesintiye uğratılması ve özellikle yıllara yayılan dijital arşivlerin silinmesi, olayın kapsamını genişletiyor. Bu nedenle birçok gazeteci ve yayıncı, yaşananları “bir arşivin, bir belleğin silinmesi” olarak tanımlıyor. Önde gelen medya kuruluşlarından biri olan Haber Kıbrıs’ın sosyal medya hesaplarının kapatılması ve yayınlarının sekteye uğraması, bu yeni saldırı dalgasının somut örneklerinden biri oldu. Yayıncılar, bu müdahalelerin yalnızca güncel içerikleri değil, geçmiş kayıtları da hedef alması nedeniyle “dijital hafıza operasyonu” niteliği taşıdığına dikkat çekiyor. Devlet devrede: Siyasal ve kurumsal tepki Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, saldırıların artması üzerine konunun devlet düzeyinde ele alındığını açıkladı. Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Kurumu aracılığıyla gerekli girişimlerin başlatıldığını duyuran Erhürman, Kıbrıs Türk toplumunun demokratik reflekslerinin bu tür müdahalelerle zayıflatılamayacağını vurguladı. Erhürman’ın açıklamaları, meselenin artık yalnızca bireysel mağduriyetler çerçevesinde değil, kamusal düzen ve demokratik işleyiş açısından değerlendirildiğini ortaya koydu. Sosyal medya üzerinden yürütülen müdahalelerin iletişimi kesmeye yetmeyeceğini belirten Erhürman, bu tür girişimlerin ters etki yaratacağı görüşünü dile getirdi. Önceki Cumhuriyet Meclisi başkanı, başbakan Sibel Siber ise kendi dijital arşivinin büyük ölçüde silindiğini açıklayarak olayın ciddiyetine dikkat çekti. Siber’in ifadeleri, saldırıların yalnızca muhalif gazetecileri değil, geniş bir kamusal alanı etkilediğini gösterdi. Organize yapi iddiasi ve orm mekanizmasi Saldırıların arkasında organize ve profesyonel bir yapı olabileceği iddiası, tartışmayı daha da derinleştirdi. Gazeteci Sabahattin İsmail, bu tür operasyonların yüksek bütçe ve teknik kapasite gerektirdiğini belirterek, Hindistan merkezli AiPlex Software Pvt Ltd gibi şirketlerin sunduğu “çevrimiçi itibar yönetimi” hizmetlerinin kötüye kullanılabileceğine işaret etti. Bu noktada dikkat çeken kavram “ORM” yani Online Reputation Management. Normal şartlarda telif hakkı ihlalleri ve marka koruması amacıyla kullanılan bu sistem, kötüye kullanıldığında eleştirel haberlerin veya kamu yararı taşıyan içeriklerin platformlardan kaldırılmasına yol açabiliyor. Özellikle “takedown request” adı verilen toplu şikâyet mekanizmaları, organize şekilde kullanıldığında etkili bir sansür aracına dönüşebiliyor. Küresel bir modelin yerel yansimasi Uzmanlara göre KKTC’de yaşananlar, yalnızca yerel bir kriz değil; küresel ölçekte tartışılan “abusive takedown” yani kötüye kullanım yoluyla içerik kaldırma pratiğinin yerel bir yansıması olabilir. Sosyal medya platformlarının telif ve içerik şikâyeti sistemleri, güçlü aktörler tarafından kullanıldığında, gazeteciler ve küçük medya kuruluşları karşısında ciddi bir güç dengesizliği yaratıyor. Bu durum, dijital çağda sansürün doğasının değiştiğini de gösteriyor. Geleneksel yöntemlerde fiziksel müdahaleler ön plandayken, yeni dönemde görünmeyen ama etkili algoritmik ve platform temelli müdahaleler öne çıkıyor. Hesapların askıya alınması, içeriklerin görünmez hale getirilmesi ve erişim ağlarının kesilmesi, doğrudan yasaklamadan daha sofistike ama aynı derecede etkili sonuçlar doğurabiliyor. “Milli güvenlik” ve demokrasi sinavi Saldırıların kapsamı genişledikçe, olayın bir “milli güvenlik sorunu” olup olmadığı tartışması da gündeme geldi. Bazı gazeteciler ve medya temsilcileri, hedefin yalnızca bireyler değil, doğrudan kamuoyunun haber alma hakkı olduğunu vurguluyor. Bu değerlendirmeye göre, eğer bu tür operasyonlar organize ve cezasız kalırsa, gelecekte seçim süreçlerinden ekonomik rekabete kadar geniş bir alanda benzer müdahalelerin önü açılabilir. Bu da yalnızca medya değil, tüm demokratik sistem için yapısal bir risk anlamına geliyor. KKTC’de yaşanan gelişmeler, dijital çağda basın özgürlüğünün artık yalnızca fiziksel değil, sanal alanda da korunması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Bugün gazetecileri hedef alan bu saldırıların yarın daha geniş kesimlere yönelip yönelmeyeceği, büyük ölçüde hem devlet kurumlarının hem de küresel platformların vereceği yanıtla belirlenecek.