Dün (15 Kasım 2025 cumartesi) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 42nci kuruluş yıldönümü idi.
Bu kutlu günde, Mülkiye 1963 mezunu, sınıf arkadaşım, başarılı Kıbrıs'lı Türk kadını Onur Borman'ın yıllar süren çalışmasının ürünü olan "Kıbrıslı Türklerin Siyasi ve Ekonomik Mücadelesi - İcraatlarım ve Yaşadıklarım" kitabı hakkında kısaca bilgi vermek istiyorum.
Onur Borman, 661 sayfalık bu kapsamlı çalışmasını "20nci yüzyılın ortasından sonra Kıbrıs'taki tarihi değişim dönemlerini yaşamış bir neslin evladı olarak tüm bu dönemlere ilişkin kişisel tanı
klığını ve deneyimlerini aktarma" amacyla kaleme aldığını belirtiyor.
Onur Borman, Kıbrıs'ta 1957 yılından sonra gelişen olayları, sıkıntıları ve mutlulukları, bazı konularda yaşanan siyasi, ekonomik ve idari çelişkileri, hataları ve bunlardan kaynaklanan ve halen devam eden olumlu ve olumsuz etkileri objektif ve dengeli bir perspektifle yansıtmaya çalıştığını ifadeyle, halkın mutluluğunu ve genel kamu çıkarlarına odaklı politikalar ve uygulamalar gerçekleştirmek için mücadele verdiğini, hukuk devleti ilkesinden taviz vermeden hukukun üstünlüğünü korumak için bıkmadan, usanmadan direndiğini kitabında anlatıyor.
Kitap yedi kısımdan oluşuyor:
1955-1974 dönemi, 1974'den sonraki önemli kararlar, Türkiye ile ekonomik ve siyasi ilişkiler, KKTC'nin kuruluşuna kadarki gelişmeler, KKTC'nin kuruluşu ve sonrası (1983 - 1986), 1986 ekonomi protokolu ve sonrası, 1992 yılından itibaren siyasi ve ekonomik gelişmeler. Yazar, son kısımda "kadın hakları, dış ilişkiler ve uluslararası konferanslara katılım" konusunu etraflı biçimde ele almış.
Kitabın ilgili bölümlerinde, 1960'da üç devletin ( Türkiye, Yunanistan ve İngiltere) garantörlüğünde kurulan ortak Türk - Rum Kıbrıs Cumhuriyeti'nden Türklerin dışlanması ile oluşan ve "KIbrıs Cumhuriyeti'nin tüm egemenlik haklarının haksız şekilde Rum Yönetimine bırakılması ile sonuçlanan gelişmeler, bu kapsamda 1963 yılından itibaren silahlı Rumların ve EOKA çetelerinin Türk toplumuna saldırıları, baskı, şiddet ve ambargo uygulamaları, çekilen sıkıntılar ve haksızlıklar , diğer yandan çeşitli engellere karşın 1967'de Geçici Türk Yönetiminin kurulması, çoğu kez, doğrudan tanıklıkla anlatılıyor. Geçici Yönetimin başkanlığını 1973'e kadar Dr. Fazıl Küçük, onu takiben de 1973'de Rauf Denktaş üstleniyor.
20 Temmuz 1974 barış harekatı sayesinde adadaki Türk toplumu, Rumların baskısından ve saldırılarından kurtuluyor ve güvenli bir ortama kavuşuyor. Yeni bir yönetim, yeni bir yaşam için farklı bir mücadele dönemi başlıyor. Kurucu Meclisin oluşturulması ve Kıbrıs Türk Federe Devletinin ilanı ile umutlar yeniden yeşeriyor. Yazarımız Onur Borman, bu süreçte Rauf Denktaş'ın ekonomi ve maliye özel danışmanı olarak önemli görevler üstleniyor. Devlet örgütlenmesinin gerektirdiği tüm bu oluşumlara kitapta ayrıntılı olarak yer veriliyor.
Onur Borman, Türk Federe Devleti ve daha sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti örgütlenmesinde, Ekonomi ve Maliye Bakanlığında 19 yıl Bütçe ve Mali Kontrol Müdürü, Ekonomi ve Maliye Bakanlığı Genel Sekreteri, Ekonomi ve Maliye Bakanlığı Müsteşarı, Başbakanlık Müsteşarı görevlerini üstleniyor. Daha sonra, Ekonomi ve Maliye Bakanı ve Çalışma, Sosyal Güvenlik ve İskan Bakanı olarak siyasette yer alıyor. Tüm bu mevkilerde KKTC bürokrasisinin ilk kadın bakanı. Ayrıca, KKTC Merkez Bankası kurucu heyet başkanı ve yönetim kurulunda 10 yıl süreyle görev yapıyor.
Onur Borman'ın yüksek bürokrasi ve siyaset alanındaki faaliyetleri bağlamında, kadınlara meslek sahibi olmaları, kadın girişimciliğinin teşvik edilmesi, esnaf ve el sanatçılarına uygun koşullarda iş kurma ve işletme kredileri sağlanması gibi başarılarını da önemle kaydetmek gerekir.
Uluslararası kadın parlamenterler toplantılarına katılarak, KKTC'nde kadın hakları konusunda tebliğler sunan Onur Borman, 2000- 2002 yıllarında Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ)'nde öğretim görevlisi olarak dersler verdi. Havadis gazetesinde 12 yıl köşe yazarlığı yaptı.
2012 yılından itibaren vaktinin çoğunu kitabını tamamlamaya vakfeden Onur Borman 34 yıllık devlet hizmetine ilişkin yaklaşımını şöyle ifade ediyor: " Kıbrıs Türk yönetimlerinin ve en son KKTC'nin her safhasında ve alanlarında görev almış bir yönetici olarak üstlendiğim sorumluluklarla gerçekleşmesinde payım olan bir çok proje ve imza attığım hizmet dönemleriyle ilgili yaşadıklarımı ve ve şahit olduklarımla 34 yıllık bir döneme ışık tutabilecek gelişmeleri özetleyerek gelecek nesillere armağan etmek istedim. Objektif olmaya, " doğruya doğru, eğriye eğri" demeye, hakikatleri yansıtmaya özen gösterdim. Kıbrıs Türk yönetimlerinin süreç içinde gelişim seyrini, ilişkileri, icraatları, her dönemdeki doğrusu, eğrisi, güzeli ve yanlışı ile, hatta olayları süzgeçten geçirerek okuyuculara sunmak istedim."
Değerli sınıf arkadaşım Onur Borman'ın Kıbrıs Türklerinin Siyasi ve Ekonomik Mücadelesini konu alan " İcraatlar ve Yaşadıklarım" kitabı, mutad anı kitaplarından farklı kılan özellikleri barındırıyor. Kitap, olayların içinde yaşamak ve Kıbrıs sorununu tahlil etmek, irdelemek gibi farklı bir misyonu yüklenmiş. Bu itibarla, üniversite, master ve doktora öğrencilerinin yararlanabileceği çok değerli bir kaynak oluşturuyor. Ayrıca, her sayfası gerçekleri yansıtan, heyecan verici bir roman gibi de okunabilir.
Onur Borman'ı bu değerli çalışması için kutluyor, emeğinin hakettiği karşılığı görmesi temennisiyle, kendisine ve ailesine en güzel dileklerimi sunuyorum.
No comments:
Post a Comment