Tek adam rejimi Venezuela'yı felakete sürüklüyor.

Çok değil 10 yıl öncesine kadar, Latin Amerika solu için Venezuela bir başarı öyküsüydü. Bugün, orta gelirli bir ülkenin ancak çok ciddi bir savaşla yaşayabileceği düzeyde bir sosyal ve ekonomik çöküntünün girdabında. 30 milyon nüfuslu ülke, sadece dünyanın en kötü ekonomik görünümüne değil, Batı Yarımküredeki en ciddi insani krize de sahne oluyor. Sadece 2016 yılında ekonomi yüzde 19 daha küçüldü. Bu küçülme oranı ülke bir savaşta bile olsa vahim bir oran olurdu. Venezuela bir savaşta bile değil. Enflasyon yüzde 700’lerde. En temel ilaçlar bile bulunamıyor. Bütün dünyada yıllar önce yok olmaya yüz tutan difteri hastalığı Venezuela’da yeniden başgösterdi. Sıtma ve kolera salgınları hızla artıyor. Ve bunlara karşı koyabilecek bir sağlık sistemi yok. Yakın yıllara kadar Venezuela hükümeti, en yoksul mahallelere bile hastane açmakla övünüyordu. Şimdi bu hastanelere yolu düşen yoksullar, orada yiyecekleri yemeği, sargı bezini, yara bantını vs kendileri evlerinden götürmek zorunda.
Ülkenin gıda stokları tükenmiş durumda. Marketlerin rafları boş. Ülkedeki tek bolluk kuyruklarda. Ekmek ve temel gıda maddelerini alabilmek için bile saatlerce bazen günlerce kuyruklarda beklemek gerekiyor. Sık sık yağma olayları yaşanıyor. Venezuela parası ‘bolivar’ın hiçbir değeri yok. Teraziyle tartılarak miktarının tespit edilmesi sık rastlanan bir görüntü. Çıkan isyanları ve her türlü protestoyu hükümet şiddetli şekilde bastırmaya çalışıyor. BM’ye göre Venezuela şu anda dünyada en fazla şiddet yaşanan ülkelerden biri. Bir zamanlar Güney Amerika’nın cazibe merkezi olan Caracas’ta kimse akşam karanlığı çöktükten sonra mecbur olmadıkça dışarı çıkmıyor. Çeteler tarafından ilan edilmiş gayriresmi sokağa çıkma yasağı var. Caracas, dünyada cinayet oranı en yüksek şehirlerden birine dönüşmüş durumda.
Peki ne oldu da böyle oldu? Venezuela’nın parası olmadığı için mi? Hayır. Venezuela, dünyanın en büyük petrol rezervine sahip ülkesi. Yerin altında Suudi Arabistanınkinden bile fazla petrolü var. Son 15 yılda sadece petrolden 1 trilyon dolardan fazla gelir elde etti. Elbette ki son yıllarda petrol fiyatlarındaki düşüşün gelirde azalmaya yol açtığı bir gerçek. Ancak Venezuela’da olan biteni bununla açıklamak mümkün değil. Daha, ham petrol varil fiyatının 100 doların üzerinde seyrettiği 2014 yılında bile Venezuela’da temel ihtiyaç ürünlerinde kıtlıklar başlamıştı. Gerçek şu ki Venezuela yıllardır kötü politikalar ve berbat kararlarla yönetiliyor ve halk da bu kötü politika ve kararları, günü kurtaran küçük menfaatleri karşılığında sürekli ödüllendirdi. Halk, ülkesini nasıl bir felakete sürüklediğini farkettiğinde ise artık çok geçti.

Devletin kasası başkanın kumbarası

Hugo Chavez, 1998’de ilk kez aday olup ‘petrolün parasını ülkenin yöneticilerine ve bir avuç zengine değil halka yedireceğim’ dediğinde bu, yolsuzluklardan bıkmış yoksul halkın kulağına müzik gibi geldi. Yüzde 56 oy ile devlet başkanı seçildi. İlk yıllarında ılımlı merkez sol politikalar yürüttü. Farklı politik kesimlerden isimleri de çeşitli görevlere atadı. Yabancı yatırımcıları ülkesine yatırıma davet etti. Fakat gücü arttıkça kendisine başka bir rota çizmeye başladı. 2005 yılında ‘21’nci yüzyıl sosyalizmi’ adını taktığı ve ‘Chavismo (Çavizm)’ diye anılan yönetim felsefesini ilk kez açıkladı. Aslında tam bir sosyalizm de değildi bu. Özel şirketler ekonomik faaliyetin büyük kısmını yürütüyordu ama bu özel şirketler, devletten tamamen bağımsız değildi. Birçoğunun arkasında Chavez ve adamları vardı.
Chavez, Ulusal Kalkınma Fonunu (FONDEN) kurdu ve bu kamu şirketinin bünyesinde topladığı hiçbir şeffaflığı olmayan fonlarla, ülkenin milyarlarca dolarlık gelirinin nasıl harcanacağının tek belirleyicisi oldu. FONDEN 11 yıl önce kurulduktan sonra petrolden gelen milyarlarca doları, semt havuzu inşaatlarından, Rus savaş jetleri almaya kadar, sadece Chavez’in kişisel onayına dayanan ve hiçbir parlamento denetiminden geçmeyen yüzlerce projeye akıtmaya başladı. Öyle ki, sosyalist yönetimin 2008 krizinde batacak Wall Street ikonu Lehman Brothers’a bile önemli oranda para yatırdığı sonradan ortaya çıkacaktı. Fon, 2012 yılında ülkenin tüm kamusal yatırım harcamalarının yarısını yapar hale gelecek kadar büyüdü. Sadece 2005-2012 arasında en az 100 milyar dolardan fazla parayı hiçbir ekonomik getirisi olmayan, çoğu yarı inşaat olarak kalan ölü yatırımlara gömdü. Fonden’in toplamda ne kadar para harcadığını bilmek ise mümkün değil. Muhalifler bu fona, tek bir imza ile milyar dolarları istediği yere aktarıp kimseye hesap vermek zorunda olmaması nedeniyle, ‘Chavez’in kumbarası’ adını taktı.
Ülkenin parası üzerinde kendinden önceki hiçbir devlet başkanının sahip olmadığı bu denetimsiz yetkiyi seçimlerde bir avantaja dönüştürdü. Paradan küçük bir bölümü, daha önce hiç yatırım görmemiş varoşlara ve kırsal kesimlere akıttı. Ancak istihdam yaratıcı kalıcı çözümler getiren yatırımlar olarak değil. Doğrudan azar azar nakit para dağıtma üzerine kurulu bir sistem. Bundan dolayı ‘Chavez’in rüşvet fonu’ da deniyor. Elbette, yoksul bölgelere bugüne kadar görülmemiş hastane ve okul gibi tesisler de yapıldı. Art arda açılışı yapılan bu binalardan dolayı, sadece muhalifler değil tarafsız analistler bile 2010’lu yıllarda bugünleri haber verdiğinde Venezuela halkının büyük bölümü doğal olarak onlara inanmıyordu. FONDEN’in kurduğu hastanelerden birinde tedavi olurken 2012’de Reuters’e konuşan 58 yaşında bir Venezuelalı, ‘Chavez’in ülkenin parasını çarçur ettiği bir yalan. Gerçek olsaydı böyle hastanelerimiz olabilir miydi?’ diye tepki gösteriyordu örneğin…
Petrol, 1990’ların sonunda bile Venezuela’nın toplam ihracat gelirinin yüzde 80’inden azını oluştururken bugün yüzde 96’sına ulaşmış durumda. 2010’a kadar petrol parası akarken fark edilmeyen bu sorun, ham petrol fiyatı ciddi oranda düşünce günyüzüne çıktı. Ülke hiçbir şey üretmiyordu neredeyse herşeyini ithal ediyordu. Hiçbir ekonomi bilgisi olmayan Maduro döneminde kriz daha da belirginleşti. Örneğin, yoksulların alım gücünü korumak iddiasıyla birçok perakende ürüne tavan fiyat zorunluluğu getirildi. Fiyat etiketleri, yoksullara uygun bir düzeyde kaldı. Ama tabii ki bu bir seraptı. Raflarda hükümetin belirlediği düşük fiyat etiketleri yer aldı ama malların kendisi kayboldu. Tuvalet kağıdından temel gıda maddelerine kadar her şey, tezgah altında kara borsada satılıyor artık. Venezuela, 2017 ilk çeyreği itibarı ile yüzde 700’lerdeki oranıyla dünyanın en yüksek enflasyonunu yaşıyor. Hükümet, işlerini yürütebilmek için durmadan karşılıksız para basıyor. Bunun sonucu olarak da Venezuela parası son iki yılda yüzde 93 değer kaybetti. İnsanlar parayı sırt çantasında taşıyor.
Hükümette tek bir ekonomist bakan bile yok. Maduro’nun ekonominin başına atadığı bakan, ‘enflasyon diye bir olgunun varlığını bile kabul etmiyor’. Doğal olarak bu bakana göre para basmanın enflasyonu azdırması söz konusu değil. Ülkenin acil krediye ihtiyacı var ancak dünyada hiçbir kurum ve ülke, yüksek riskten dolayı Venezuela’ya kredi vermiyor. 60 milyar dolara yakın borçlanılan Çin de artık sadece ülkenin petrol zenginliği üzerinde uzun vadeli önemli imtiyazlar karşılığında yeni kredi verebileceğini belirtiyor.

Devlette tek başlılık felaket getirdi

Venezuela’yı bugüne taşıyan en önemli nedenlerden biri ise Chavez’in çeşitli anayasa değişiklikleri ve referandumlarla aşama aşama pekiştirdiği tek adam rejimi oldu. 2004 yılında yüksek yargıyı da tamamen denetimi altına aldıktan sonra Venezuela devletinde yargısal denetim ve kuvvetler ayrılığı fiilen ortadan kalktı. Bunun yerine sadece Chavez’e sadık son derece politize bir yargı oluşturuldu. Hükümetin istemediği kararları alan yargıçlar ya tutuklandı veya tasfiye edildi.
Muhalefet liderleri ve aktivistler değişik suçlamalarla hapsettirildi. Medya için, devletin yüksek makamlarına saygısızlığı kriminal suç haline getiren yasalar çıkarıldı. Muhalif medya baskılarla tasfiye edildi. Gazeteler, televizyonlar el değiştirdi. Bugün ülkedeki bütün televizyonlar ve gazeteler ya doğrudan ya da dolaylı olarak Maduro hükümetine bağlı.
Venezuela halkı ülkenin ve paralarının çok kötü yönetildiğini günlük yaşamında farkedip bir şey yapması gerektiğini anladığında artık geçti. Mevcut rejimdeki son demokratik fırsat olan 2015 Aralık ayındaki seçimlerde parlamentonun üçte ikisini muhalefet kazandı. Bu kağıt üstünde rejimin 16 yıllık iktidarını bitirdi. Ama uygulamada böyle olmadı. Görevi biten eski parlamento, yeni milletvekilleri göreve başlamadan alelacele meclisin, merkez bankası üzerindeki denetim yetkisini kaldırdı. Yüksek Mahkemenin görev süresi bitmeye az kalmış 12 üyesinin yerine yenilerini seçerek muhaliflerin bu koltuklara atama yapması da engelledi. Yüksek Mahkeme, muhaliflerin çoğunluk olduğu parlamentonun geçirdiği yasaların çoğunu iptal ediyor. Meclisin devlet başkanlığı seçimi için referandum kararını Maduro’nun kontrolündeki Yüksek Seçim Kurulu iptal etti. Öyle ki, Maduro her yıl Parlamento’ya hitaben yaptığı ‘Birliğin Durumu’ konuşmasını bu yıl parlamento yerine kendi kuklası Yüksek Mahkeme’ye yaptı.
Hergün yaşanan yağma veya isyan olaylarına yayın yasağı getirildi. Maduro ve medyası, ülkeye karşı ekonomik savaş başlatıldığını iddia ediyor. ABD’nin Venezuela rejimine husumeti ve Amerikan medyasının bazı abartılı yalan haberleri de Maduro’nun bu propagandasına kendi tabanında destek bulmasına yardım ediyor. Her basit tepkiye, her basit eleştiriye, en masum protestoya bile kolayca  ‘devlete komplo’, ‘darbe girişimi’, ‘karşı devrim’ yaftası vuruluyor. Ülke hapishanelerinde 10 bine yakın siyasi mahkum var. Bunların en ünlüsü Maduro’ya karşı başkan adayı olacakken tutuklanan eski belediye başkanı Leopoldo López. 76 muhalif belediye başkanından 33’ü yargılanıyor.

Yolsuzluk bitecekti, ama sistemleşti

Chavez ilk kez seçildiği 1998’de üç vaatte bulunmuştu: Yeni bir anayasa yapılacak, yolsuzluk yok edilecek ve yoksullukla mücadele edilecekti. Ancak Chavez, keyfiliği önündeki engel bırakmamak için her türlü bağımsız denetim mekanizmasını kaldırdıkça yolsuzluk ve suçlar bireysel olmaktan çıktı sistematik hale geldi. Kendisine sadık olanların yaptıkları yolsuzlukları görmezden gelerek onları ödüllendirdi. Transparency International’e göre artık dünyanın en yolsuz sekizinci ülkesi konumunda. Oysa 2000’lerin başında bile Venezuela, Şili’den sonra Latin dünyasının en şeffaf ülkesi konumundaydı. Muhaliflerin iddiasına göre hükümetin bazı üyelerinin 2003 yılından beri sadece gıda ithalatından kazandıkları kişisel haksız kazancın miktarı 200 milyar doları geçmiş durumda. Rejimin dayanaklarından olan ordunun komutanları, gıda dağıtımı ordu kontrolünde olduğu için bugünkü gıda kıtlığından da en fazla kar edenler konumunda. Chavez’e göre daha zayıf bir lider olan Maduro, komutanların desteğini kaybetmemek için bu yolsuz işleyişe müdahale etmiyor. Chavez döneminde bir ara bakanlık da yapan devrimci aktivist Roland Denis, 2015 Haziran ayındaki bir röportajında, yolsuzluğun bireysel olmaktan çıktığı, ve devlet içinde yüzlerce küçük mafya örgütlenmesi oluştuğu itirafında bulunacaktı. Röportajında mafyatik oluşumların olduğu resmi kurumları isim isim açıklayan Denis, sadece kur dalgalanmasından Venezuela’nın kaybının 300 milyar dolar olduğunu ve yolsuzluğun neden olduğu kaynak kaybının ise bunun çok daha fazlası olduğunu söylüyordu.
Bugün bütün anketlere göre halkın en az üçte ikisi Maduro’nun görevden derhal ayrılmasını istiyor. Maduro’nun normal bir seçimde kazanma şansı artık kesinlikle yok. O yüzden seçime gidemiyor, muhalefetin kontrolündeki parlamentoyu ise fiilen devre dışı bırakageldi. Tamamı Maduro’ya sadık adamlarından oluşan Yüksek Mahkeme, 15 aydır bu parlamentonun aldığı her kararı, çıkardığı her yasayı iptal ediyor.
Ve nihayet Venezuela halkı Perşembe sabahı uyandığında bu göstermelik demokrasinin de sona erdiğini gösteren ve ‘diktatörlüğün resmileşmesi yolunda’ yeni bir sürprizle karşılaştı. Üyelerini Devlet Başkanı Maduro’nun atadığı Venezuela Yüksek Mahkemesi Çarşamba gecesi aldığı bir kararla, 2015 seçiminde Amazon eyaletinden seçilen üç milletvekilinin usulsüzce seçildiği iddiasıyla, konu yargıda çözülünceye kadar parlamentonun bütün yetkilerini üstüne aldı. Oysa söz konusu üç milletvekili oylamalara bile katılmıyordu. Maduro artık ‘’yasal’’ olarak da ülkedeki tek güç. Bir başka diktatör Alberto Fujimori’nin Peru’da 1992 yılında Peru Kongresini dağıtmasından beri ilk kez bir Güney Amerika ülkesinde devlet erklerinden biri tamamen askıya alınmış oldu. Maduro artık yalnız olduğunu da biliyor. Çünkü Amerika Kıtası Devletleri Organizasyonu OAS bile geçtiğimi hafta Venezuela’nın ihracı istemiyle toplandı. Ancak şimdilik, Maduro’nun seçimleri ertelemesini ve muhalifleri kitlesel şekilde tutuklama politikasını eleştirmekle yetindi. Buna karşılık Maduro, OAS’ı Venezuela’da darbe hazırlığıyla suçladı. Nitekim, OAS zirvesinin başlamasından birkaç saat önce Venezuela Yüksek Mahkemesi milletvekillerinin dokunulmazlığını kaldırmanın ve anti-Maduro milletvekillerinin, özel mahkemelerde vatana ihanetle yargılanmasının yolunu açtı.
7-8 yıl öncesine kadar Güney Amerika’da herkesin gidip yaşamak istediği bir ülkeydi Venezuela. Bugün Kolombiya, Orta Amerika, ABD ve diğer bölge ülkeleri Venezuela’yı terk eden göçmen akınına uğruyor.  Ülkeyi terk etmek isteyen Venezuelalıları hiç akıllarına gelmeyecek bir engel daha bekliyor; Pasaport yokluğu. Venezuela’nın sıfırı tüketmiş hükümeti, para olmadığı için pasaport basacak ekipmanı ve malzemeyi ithal edemiyor. Başvuran yüzbinlerce kişi pasaport alamadığı için ülkeyi terk edemiyor. 11 pasaport makinesinden çalışır düzeyde sadece iki tanesi kaldı. Onların bastığı pasaportlar da Kimlik ve Göçmen Dairesi (SAIME) memurlarınca karaborsada tanesi 500 dolara satılıyor. Yani bir Venezuelalı memurun bugünkü aylığının 45 katı fiyatına.
Venezuela, 16 yıldır aşama aşama inşa edilen bir çabayla ağır ağır intihar eden bir ülke görünümünde. Nefret bir politik strateji. Komplo teorileri hemen her sorunun tek resmi açıklaması. Hukuk, adaletin değil rejimin hükümranlığının aracı. Devletin her köşesinden yolsuzluk ve organize suç, toplumun her köşesinden yoksulluk ve sefalet akıyor. En masum itirazlar, protestolar bile güvenlik kuvvetlerinin sert şiddeti ile bastırılıyor.
Güney Amerika’nın büyük bölümünü İspanyol emperyalizminden özgürleştiren Simon Bolivar, ‘’yönetenler, en duymak istemeyecekleri gerçekleri bile dinleyebilmeli’’ diyordu. Bolivar’ı ilham kaynağı olarak gören ve kendisini ‘Bolivarian devrim’ olarak tanıtan Venezuela yönetiminin, duymak istediklerinden başkasını dinlemeye tahammülü yok. Bu yüzden de, geleceğe umudunu yitirmemek bile rejim karşıtı politik bir aktivizm görülebiliyor.
2015 yılında polis, Daniel Yabrudy adlı bir muhalif aktivist ile arkadaşlarını, Caracas’taki bir süpermarketin önünde kuyrukta bekleyenlere kahve ve su ikram ederken gözaltına aldı. Polise göre suçları büyüktü. Çünkü bardakların üzerine şöyle yazmışlardı:
‘Buna asla alışmayın! Daha iyi yaşamamız mümkün’.
(03 Nisan 2017) CEMAL TUNÇDEMİR

Slow-Motion Coup in Venezuela

16 August 2016 Government, Politics

Slow-Motion Coup in Venezuela

By Phil Gunson

Courtesy Antonio Marín Segovia/Flickr

This article was originally published by the International Crisis Group on 5 August 2016.
Nicolás Maduro was elected president of Venezuela in April 2013 by a narrow margin. His term is due to end in January 2019, unless the opposition Democratic Unity (MUD) alliance can force a recall referendum this year – and win it. But does President Maduro really run the country?
In recent weeks Nicolás Maduro appears to have taken a back seat to Venezuela’s top general, defence minister Vladimir Padrino López, who also – unusually – holds the post of operational commander of the armed forces.
On 11 July, Maduro announced that he and Padrino would jointly head a newly-created “Civilian-Military Presidential Command”, charged primarily with resolving the country’s acute shortage of food, medicines and other basic goods. All other ministries and state institutions have been subordinated to this body, whose functions not only cover stimulating production, controlling prices and overseeing distribution and imports of food, but also the country’s security and defence.
The prominence of the military in determining Venezuela’s political future was illustrated once again by the appointment on Wednesday of Néstor Reverol as interior minister. Unlike Padrino, who rose through the army, Reverol hails from the National Guard. His alleged criminal connections – he was promoted to the post of minister after being served a US court indictment the day before for assisting drug traffickers – suggests that different factions in the military may now be jostling for shares of influence in the state.

None of this is unprecedented. For most of its history, Venezuela has been ruled by men in uniform. The last military dictator, General Marcos Pérez Jiménez, fled the country in 1958. Although none of the coup attempts since then has been successful, the leader of a failed attempt to overthrow the government in 1992 – Lieutenant-Colonel Hugo Chávez – was elected president six years later and installed what he called a “civilian-military” regime. In 2007, the armed forces adopted the defence of Chávez’s “socialist revolution”, rather than the defence of the nation, as their raison d’être.
Just before his premature death from cancer in 2013, Chávez anointed his then foreign minister, Maduro, as his successor. Amid accelerating economic decline and a looming humanitarian crisis, the opposition MUD won a resounding victory in the parliamentary elections of December last year. But the government has used its control of the Supreme Court (TSJ) to block every parliamentary initiative since then. Maduro now rules by decree under sweeping emergency powers twice rejected by the legislature but ratified by the TSJ. After five months, the government-controlled electoral authority (CNE) this week finally authorised the MUD to make a formal request to gather the signatures required to trigger a presidential recall referendum, as provided for in the constitution. No date has yet been set for this next stage in the referendum process.
With over 80 per cent of the electorate – according to recent opinion polls – keen to see Maduro leave office, by constitutional means, as soon as possible, the armed forces’ ability to maintain control of an increasingly restive population may be critical in determining whether he remains in power. Order is currently being ensured by riot squads from the National Police (PNB) and the National Guard (GNB), but episodes of mass looting have become a frequent occurrence in recent months, stretching their resources.
No one knows for certain how the army would react if ordered onto the streets, but most experts suggest the officer corps would be reluctant to order troops to fire on mass protests. Nonetheless, new rules of engagement introduced under Padrino theoretically allow the use of deadly force in crowd control under certain circumstances. Human rights groups and the UN say the rules, contained in a defence ministry resolution in January 2015 and ratified by the TSJ, run counter to the constitution, and have voiced concern over the vagueness of the resolution’s wording.
The defence minister himself is the subject of much speculation regarding his motives and intentions. Padrino rose to prominence through his unwavering loyalty to Chávez, having been one of the officers who stood by the late president when he was briefly ousted by a coup in 2002. But it is widely rumoured that he blocked a move by elements in Maduro’s government to steal last year’s legislative election, earning himself the enmity of the regime’s erstwhile number two, Diosdado Cabello, himself a former army officer. Both deny the story. Padrino’s retirement has twice been postponed, and his longevity as defence minister in the face efforts to unseat him suggests he has the backing of a majority of senior officers.
For Maduro, who belongs to the radical, civilian left of the chavista movement, the armed forces represent a double-edged sword. A greater percentage of current cabinet ministers are military officers, both serving and retired, than under Hugo Chávez, while almost half the ruling party’s twenty state governors are former members of the armed forces. In December, the president announced a “very well-thought-out and detailed plan” to de-militarise the administration by sending officers currently serving as public officials back to the barracks. His well-thought-out plan came to naught: barely a handful actually left their jobs. Now he seems to have felt compelled to put the armed forces in charge of the single most pressing issue facing the regime: how to stop public anger over the lack of food and medicine bringing down the government. The gradual expansion of military powers in response to the regime´s loss of legitimacy is starting to resemble a slow-motion coup.
There is no doubt the current situation is dire. The International Monetary Fund (IMF) predicts that Venezuela’s GDP will fall by around 8 per cent this year, following a 5.7 per cent contraction in 2015. Inflation figures leaked from the Central Bank (which provides little by way of official data) suggest prices may be rising at an annualised rate of 1,000 per cent. Many basic goods, including food and medicines, are almost impossible to obtain except on the black market. The recently published Latin American Study of Nutrition and Health (ELANS) showed that already by 2015 more than a fifth of Venezuelans were eating fewer than three meals a day. Average calorie consumption was well below the recommended level.
What is in doubt is the army’s ability to improve the situation. The state-run food and agriculture apparatus has long been dominated by the generals and managed according to the principles of a command economy. The government has responded to inflation and scarcity with ever more stringent controls, on everything from pricing to inventories to the movement of goods. The result has been a collapse in domestic production and rampant corruption and smuggling. After opposition legislators claimed that two brothers-in-law of former food minister General Carlos Osorio made millions from contracts to import food, the courts slapped a gag order on them. State prosecutors and the government auditor’s office have so far shown no interest in investigating the allegations.
Despite the appearance of an increasingly military-dominated government, General Padrino has said that he does not want to “militarise” the administration but to “restore order” in the face of a “lack of governance” – a strange choice of words, given that any such lack must be attributed to his commander-in-chief. But he too has shown no sign of moving against fellow officers accused of stealing billions of dollars in public money. Instead, he has reiterated the government’s claim that it is facing an “economic war” waged by the opposition and its foreign allies, led by Washington. True to this logic, the government’s Resolution 9855 of 22 July allows it to force companies to provide workers to boost productivity in the food and agriculture sector – a move rejected by the trade unions, who say they were not consulted and have declared that they will not obey a decree one union leader said seeks to turn “workers into soldiers”. The government has since stated that firms would only contribute workers on a voluntary basis. However, the dismissal this week of the relatively business-friendly Industry Minister Miguel Pérez Abad and his replacement by bureaucrat Carlos Faría confirms an overall reliance on state economic planning.
There is no doubt that Padrino is now the second most powerful man in the country – if not the most powerful. Vice President Aristóbulo Istúriz remains in his post but has, at least for now, taken a back seat. At recent celebrations marking the birthday of the father of the nation, Simón Bolívar, it was Padrino, not Istúriz, who stood in for an absent Maduro.
With so much power concentrated in the hands of the military, understanding what their goals are is paramount. Rather than merely shoring up an increasingly unpopular president, the aim of the generals may be to control the transition in a way that protects their own interests. The military can be expected to be particularly attentive to their sources of revenue, some of them illicit, to their political powers, and to their reputation as custodians of Venezuela’s peace and sovereignty. Different priorities may well correspond to distinct factions within the armed forces.
The defence minister’s new role means “the dialogue [over] transition will be with the military”, as one defence expert put it. Padrino has in the past questioned the legitimacy of holding a recall referendum. But some who know him say the defence minister is not as diehard a chavista as his public statements suggest, and may support a referendum if he believes it to be in the military’s best interests. Assuming the opposition is unable to force a referendum this year, the departure of the president could in principle be managed, under the constitution, without triggering an immediate election. Instead, during the last two years of his term, an appointed vice president would take office, affording a potential route for military and civilian factions to be reshuffled under the auspices of the current regime. But if the army cannot halt the slide into economic and social chaos, the crisis could take the generals with it too. So far, there is no sign of a workable plan in that regard.

---

About the Author
As Andes Project Senior Analyst, Phil Gunson researches and produces Crisis Group policy materials and conducts advocacy on political issues in the Andes region, focusing primarily on the Venezuelan political situation.